HOME   INSCHRIJVEN   SUBSCRIBE   FAQ / INFO
Naam:
Wachtwoord:
Geef zoekwoord
  
Naar film Naar boek Naar Muziek Naar Optredens, voorstellingen Naar Eten, drinken, dansen, reizen


Sophie's Choice (Alan J. Pakula)

Sophie's Choice (Alan J. Pakula)
Meest recente postings van totaal 1
Gebruiker Waardering Commentaar
Nomad Stel je voor. Je bent de veertig al gepasseerd, en op een regenachtige nazomeravond ga je eens lekker zitten voor een wereldberoemde klassieker die je nog nooit hebt gezien. En als je je dat realiseert op het moment dat de film begint dan mag je jezelf gelukkig prijzen. De klassieker waar we het hier over hebben is Sophie's Choice (1982) van Alan J. Pakula. De roem van de film is zo groot dat de belangrijkste gebeurtenis in de rolprent hem al vooruit is gesneld. Voordat de begintitels op het scherm verschijnen weten we al dat deze film gaat over een vrouw die in de Tweede Wereldoorlog door Nazi's gedwongen is een keuze te maken tussen haar kinderen. Goed, dan gaat het 'genieten' nu beginnen en zie ik u straks weer, lezer.

Zie je, het maakt geen jota uit of je 'weet' waar de film over gaat. Als het scenario en de dialogen maar bruisen. Sophie's Choice begint met een toneel-achtige scene waarin we ghetuige zijn van een uit de hand lopende ruzie tussen Sophie (Meryl Streep) en haar verloofde Nathan (Kevin Kline). Dit akkefietje wordt ook gadegeslagen door de nieuwe huurder die onder is komen wonen in het grote roze huis in Brooklyn. De scene is toneel-achtig omdat de dialogen niet zozeer sprankelen als wel overdreven geverbaliseerd zijn. Wie heeft er tijdens een ruzie met zijn wederhelft nog de helderheid van geest om zo elaborate/uitgesproken zijn vrouw een aantal verschrikkelijke ziektes toe te wensen? Dat is zo hilarisch dat de scene in dit stadium van de film, de eerste vijf minuten, een warm bad is voor een geoefende kijker, vanwege het bekende gegeven, een echtelijke woordenstrijd, en de manier waarop die door deze scène acteurs wordt uitgebeeld als ook de vorm waarin deze dialoog gegoten is door de scenarioschrijver, regisseur Pakula zelf, en de schrijver van het gelijknamige boek waarop de film gebaseerd is, William Styron.

De nieuwe huurder, de goeige maar wat saaie Stingo (Peter MacNicol), is uit het zuiden van de VS naar New York gekomen om het te maken als schrijver. De film raakt meteen een gevoelige snaar als Stingo op de arm van Sophie een concentratiekampnummer ontwaart op het moment dat zij hem met een charmant Pools accent uitnodigt voor een kennismakingsetentje. Binnen zeven minuten is de toon door Alan J. Pakula gezet. Nee, dit is geen sprookjesfilm en ook geen romantische twentysomethingfilm. This is serious business. Zware kost is in aantocht, zoveel is duidelijk, maar gelukkig wordt die wel verlicht met humor, bijvoorbeeld door Kevin Klein die in zijn rol van Nathan met zware overdrijving een zuidelijk accent immiteert als hij tegen de uit Virginia afkomstige Stingo praat. Heel theatraal, maar het werkt. Net als de manier waarop de intelligente stads-rookie Stingo, groen als gras in het leven, getuige is van de onstuimige relatie van de temperamentvolle Nathan en Sophie. En twee minnaars, bigger than life. Dat een grote tragedie aan hun manische verhouding en verhouden ten grondslag ligt, laat zich dan al raden. Goed, maar de film is nog maar tien minuten oud. Laten we verder kijken.

Vrij snel komen we erachter dat Nathan en Sophie elkaar tegenkwamen anderhalf jaar nadat zij uit het kamp was gekomen. Alan J. Pakula cuts to the chase zou je kunnen zeggen. Ik kan me neit voorstellen dat Stryon in zijn boek ook zo met de deur in huis valt. Maar dat weet ik niet want ik heb dat boek niet gelezen. Hoe dan ook, na tien minuten is al duidelijk dat Streep hier de sterren van de hemel speelt. De blik in haar ogen, de gebaren, haar houding, alles aan haar is electrifying. Met op de achtergrond het pianospel van Nathan en typegeluiden van schrijver in spé Stingo. In een korte flashback zien we hoe celbioloog Nathan de Poolse immigrante ontmoet als zijn als gevolg van bloedarmoede bewusteloos neervalt in de enorme hal van een universiteitsbibiotheek. En hoe de Joodse Amerikaan Nathan vanaf de eerste seconde smooverliefd is op de spierwitte, magere kampoverlevende Sophie.

Het duurt ruim een uur voordat we erachter komen wat er nou in het concentratriekamp gebeurd is. Voordat het zover is bekruipt je als kijker het gevoel dat er iets niet klopt aan Nathan. Waarom blijft hij regelamtig tot in de vroege uurtjes weg? Is hij wel een bioloog die bij een vooraanstaand farmaceutisch bedrijf werkt aan een grootse uitvinding? Heeft hij een alcoholprobleem? Is hij ziekelijk jaloers? Is hij een borderliner? Het lijkt er in ieder geval op dat niet alleen Sophie een verhaal heeft. Het derde deel van de ménage à trois, de naïeve Stingo, het onbeschreven zuidelijke blaadje, geniet met volle teugen van zijn spannende vriendschap met Nathan en Sophie, al zijn op mindere momenten ook in zijn ogen de vraagtekens te lezen. Langzaam dringtt zich aan de kijker het besef op dat Sophie haar persoonlijke geschiedenis wel eens zou kunnen hebben gereconstrueerd. Was haar vader inderdaad een Poolse professor die het aan de universiteit van Krakau opnam voor de Joden? En wat is de positie van Nathan in dit verhaal?

Na ruim vijf kwartier gaan we naar een serieuze flasback waarin een en ander aan de kijker wordt verklaard. In deze flasback, terug naar Polen in 1938 en het Joodse getto in Krakau/Warschau, en later in de burelen van kampcommandant Rudolph Höss van KZ Auschwitz, openbaart zich de genialiteit van dit verhaal. In enkele, schijnbaar eenvoudige penceelstreken zetten schrijver en scenarist/regisseur de verschrikking van de Holocaust neer. Direct hierop volgend laat de regisseur ook zijn licht schijnen op de modderpoel waarin Nathan zich bevindt. En dan, na meer dan twee uur, is het zover en dalen we af tot in de diepste, donkere kern van Sophie's Choice. Samen met Stingo heeft de kijker kennis gemaakt met een holocaust-overlevende met een trauma, met een gruwelijk verhaal over het leven en de dood, indringend gefilmd en verteld.

Inserted on 2010-08-31 00:34:13, last modified on 2010-09-01 14:41:40